Blog

De blogs van Ivar Mol

De overdenksels van een Boeddhist.

Blog van Ivar Mol

door Ivar Mol 26 okt, 2017

In het boeddhisme geldt een wetmatigheid die zegt:

"Alles komt op, duurt enige tijd en transformeert vervolgens in iets anders".

Dit gezegde toont zijn waarheid als je kijkt naar het politieke spectrum van de laatste 50 jaar. Wat vroeger links was is nu rechts (milieu en duurzaamheid), wat rechts was is nu links (Palestina), wat progressief was is nu conservatief (landschapsbeheer) en wat conservatief was is nu progressief (normen en waarden). Vroeger zou ik mij schamen als ik voor racist versleten werd, nu zou ik er trots op zijn. Het zijn de schuivende panelen van standpunten die ethisch gevormd zijn, en de ene is nog belachelijker dan de ander.

  • Pro-Palestina betogers roepen om verdraagzaamheid en zwaaien met pacifistische kreten op hun spandoeken, maar worden witheet bij lastige vragen en beginnen zelfs te slaan.
  • DENK wil het Suikerfeest zien als nationale feestdag maar Yom Kipoerdag is in hun ogen iets onzinnigs.
  • Turken ageren tegen racisme en onderdrukking terwijl Syriërs en Koerden in Turkije op grote schaal onderdrukt worden.
  • Turken geven af op Marokkanen, Marokkanen op elke andere Afrikaan, Surinamers op Antillianen en Antillianen op Nederlanders woonachtig op de Antillen.

  • Dat zwarten vroeger verkocht werden als slaaf is waar, maar ook blanken en gelen werden verhandeld, door zwarten, blanken en gelen. Het ene doet niet onder aan het andere.

De anti-racist wordt zodoende zelf racist. Het is de goedwillenden van middelbare leeftijd die dit allemaal in goede banen wil laten leiden en uit angst en voorzorg de discussie opent over Negerzoenen, Zwarte-Piet en nu de attracties in de Efteling. Dit zijn de mensen die denken dat de wereld maakbaar is en hun eigen normbesef hoger zien dan die van den ander, een gevaarlijke combinatie. Door alles te verbieden wat ook maar ruikt naar racisme of discriminatie trappen ze in dezelfde valkuil als voorheen de Stasi in Oost-Duitsland, de communisme-jacht in Amerika in de jaren 50-60 of de Spaanse inquisitie.

Door alles onder een vergrootglas te leggen en het vizier steeds scherper te stellen zal je altijd datgene zien wat je wenst te zien, of niet wenst te zien. En zodoende is er altijd reden op nog meer protest, commentaar en verbod. Dit fenomeen heeft zelfs een naam: Mccarthyisme naar de aanvoerder van de eerder genoemde communisten-jacht.

Nu is het zo dat extremisten een totaal gebrek hebben aan aanpassingsvermogen, terwijl Jan-met-de-pet zijn vizier open heeft en bereid is zich aan te passen. Ook dit is een gevaarlijke combinatie; diegene die zich het makkelijkst aanpast past zich aan aan diegene die het hardst roept om aanpassing maar het zelf niet kan.

Racisme en discriminatie is een onjuist iets, dat is absoluut waar. Als je op basis van huidskleur, geslacht, overtuiging of geaardheid achtergesteld wordt dan is dat zeer zeker laakbaar. Maar dat is niet gaande bij een Negerzoen of een kermisattractie op de Efteling. De verontwaardiging dat jouw stem niet gehoord wordt terwijl je zelf niet luistert naar de stem die jij veracht is onterecht.

De wereld is niet maakbaar. Het is juist om inherent lijden te voorkomen en als het Slavernijverleden je zwaar ligt, wees actief en ageer tegen de Nepaleze slaven in de Golfstaten die de WK stadions bouwen. Ageer tegen kindslaven door niet je kleding het allergoedkoopst te kopen maar eerst even een onderzoekje te doen naar de herkomst van je textiel.

Wil je lijden voorkomen, ga het elkaar niet moeilijk maken met verbiedt en verbod en jij mag dit niet en alle gemaakte verontwaardiging er om heen. Dat is geen lijden voorkomen, maar lijden creëren.

door Ivar Mol 26 okt, 2017

"Je mag niet oordelen..."

Dit gezegde hoor je vaak binnen het boeddhisme, voornamelijk van diegene die weinig verstand hebben van het boeddhisme. Binnen bepaalde groepen bestaat het beeld van Gautama de Boeddha alsof de beste man een knuffelguru was met een dikke gezellige buik waar je tegenaan kon liggen en die troostende woordjes tegen je uitsprak. Nooit een onvertogen woord kwam van zijn lippen en alles was goed zoals het was, alles mag er zijn...

Dit is een onjuist beeld van Gautama de Boeddha en zijn leer.

Als je de Pali-canon gaat lezen vanuit dit beeld dan schrik je je waarschijnlijk rot. De leraar toont zich compromisloos, heeft harde en duidelijke woorden en wijst je de hele tijd terug op zelfonderzoek voornamelijk vanuit meditatie. Hij oordeelt stevig en noemt mensen dwaas (bãla) of handelingen dwaasheid (bãlya).

Er is het nastreven van geluk in zintuiglijk genot, hetgeen laag, vulgair, ordinair en onedel is en niet tot welzijn leidt; en er is het nastreven van zelfpijniging, hetgeen pijnlijk en onedel is en niet tot welzijn leidt (SN 56-11, 1-3).

Dit, monniken, zijn de asceten en brahmanen die zo glad zijn als een aal... (DN 1, i25-28)

Verdriet wordt uit het geliefde geboren;
Ook angst komt uit het geliefde voort.
Wie vrij van het geliefde is,
Heeft geen verdriet — hoe dan angst? (Dhammapada, 212)

Vaak heeft Gautama de Boeddha een tweegesprek met een monnik met vragen of met een brahmaan of asceet uit een andere sekte. De manier van discussiëren en ondervragen kan als intimiderend overkomen en zo zijn er ook meerdere discussie en gesprekstechnieken in het boeddhisme voorhanden die zo ervaren kunnen worden .Dit maakt echter allemaal deel uit van de boeddhistische visie op eerlijkheid en op didactiek van leraar op leerling.

Soms lijkt het alsof iemand persoonlijk wordt aangesproken, maar daar zit dan altijd een hele duidelijke argumentatie achter die terug te voeren is naar de boeddhistische filosofie waarin dingen onwaar, onzuiver, dwaas of laakbaar zijn te noemen.

Inherent lijden is het lijden waarin een persoon gehinderd wordt in zijn spirituele proces. Al het andere lijden is persoonlijk lijden waarin het ego wordt aangeraakt. De 2e vorm van lijden is van minder belang dan de 1e vorm. Nu mag je de 2e vorm van lijden creëren om de 1e vorm te voorkomen ofwel; je mag persoonlijk lijden creëren om iemands spirituele proces te doen toenemen en juist dat komt in het boeddhisme veelvuldig voor.

Lijden creëren is dus, in een bepaalde vorm, een didactische vaardigheid en geen zonde zoals vaak beweerd wordt. Blijft alleen die situatie over waarin persoonlijk lijden wordt gecreëerde waarin de persoon niet spiritueel tot groei komt. Indien de achterliggende intentie zuiver was is er niets laakbaars gebeurd.

Mensen echter persoonlijk lijden toebrengen zonder dat daar de intentie in zit de ander spiritueel te laten groeien is onjuist handelen. Mocht onverhoopt het zo zijn dat de ander wél spirituele groei ervaart, dan was het gecreëerde lijden nog steeds zonder zuivere intentie en is het nog steeds onzuiver.

Waar komt dan het gezegde "je mag niet oordelen" vandaan?

Deels heeft dit dus te maken met persoonlijk lijden creëren zonder zuivere intentie, maar er is nog een antwoord en deze heeft te maken met de stelling: "alles is onderhevig aan de wet van oorzaak en gevolg".

Alles heeft een oorzaak en alles heeft een gevolg. Dit is een universele waarheid en een kernwaarde binnen de boeddhistische filosofie. Dat deze wet altijd en overal zijn werking heeft, wil niet zeggen dat deze wet ook te determineren is. 100 Oorzaken kunnen uitmonden in 1 gevolg, en 1 oorzaak kan 100 gevolgen hebben. Oorzaak en gevolg is niet lineair bepaald en ogenschijnlijk logische verbanden hoeven er helemaal niet te liggen. Ga je hier wel een oorzaak achter zoeken dan ga je dingen creëren die er zojuist niet waren en dat is laakbaar, want overal waar je energie in stopt groeit. Het boeddhisme is heel stellig dat het achteraf achterhalen van de oorzaken, of het voorspellen van mogelijke gevolgen onjuist is. Dit wordt bedoeld met oordelen.

De oplossing hierin?

Weet dat alles veranderlijk is. Alles komt op en vergaat uiteindelijk weer om te transformeren in weer iets anders. Alles heeft met alles te maken zonder dat we dat kunnen determineren. Accepteer dus datgene gebeurd en probeer vanuit een zo zuiver mogelijke intentie te handelen en wees niet bang iemand te kwetsen, als het vanuit een zuivere intentie gebeurd gericht op het spirituele proces.

door Ivar Mol 26 okt, 2017

In tuincentra, spiri-winkeltjes, massage salons, wellnesscentra en in tuinen naast de tuinkabouter is het beeld van Gautama de Boeddha veelvuldig aanwezig. Een hoop mensen zeggen "affiniteit" te hebben met het boeddhisme, sommige durven zover te gaan te beweren dat ze ook wellicht wel boeddhist zijn.

Wanneer ben je nu eigenlijk boeddhist of, wanneer ben je géén boeddhist? Dzongsar Jamyang Khyentse heeft daar antwoord op gegeven in "What makes you not a Buddhist", een boek dat helaas niet in Nederland te krijgen is.

Dzongsar is Bhutanees en hoofd van de Dzongsar college, een overkoepelend orgaan bestaande uit 6 kloosters en 1.600 monniken. Als antwoord op de vele boeddhistische sympathieën heeft hij een lijstje opgesteld van 6 punten. Als je op minimaal 1 van deze 6 'Nee' als antwoord geeft, of Ja, maar... of twijfel hebt, dan ben je géén boeddhist.

  1. kan je accepteren dat alle dingen tijdelijk van aard zijn?
  2. kan je accepteren dat geen enkel ding of concept blijvend is?
  3. kan je accepteren dat alle emoties/gemoedstoestanden pijn en lijden veroorzaken?
  4. kan je accepteren dat er geen enkele emotie/gemoedstoestand is die alleen maar plezier brengt?
  5. kan je accepteren dat alles wat zich voordoet illusionair en niet-bestaand is?
  6. kan je accepteren dat de 'verlichting' niet te verwoorden is, buiten elk concept valt, dat het geen gelukzalige hemel is maar alleen de afwezigheid van waan?

Boeddhisme is een levensfilosofie. Je bent boeddhist of je bent het niet. Je kan ook niet een beetje zwanger zijn, een beetje vegetarisch of een beetje pacifist. It's the whole package or it's nothing at all...

door Ivar Mol 26 okt, 2017

Je leest het vaak bij aanbieders van massage, yoga, tantra, meditatie, reiki, Qiu-gong en soortgelijke: "Persoonlijke balans", en dan met name het streven daarnaar. Vanuit de boeddhistische visie is dit een contradictie en per definitie onmogelijk. Om dit uit te legen moeten we beide termen eerst apart van elkaar onderzoeken.

 Persoonlijk

In het boeddhisme is 'persoonlijk' niet een verwijzing naar een persoon, maar naar het individuele deel van die persoon. De gedachte dat een persoon een individueel wezen is behept met een eigen en zelfstandige ego met daarin de ik=persoonlijkheid, het mijn, ons en overtuigingen is onjuist.

Het persoonlijke/ego is niets anders dan alle conditioneringen bij elkaar en alle emoties en gemoedstoestanden die daaruit voortkomen. En aangezien zowel emoties als de gemoedstoestanden het duale karakter van de persoon vertegenwoordigen is de persoon altijd in onbalans zodra deze in een emotie/gemoedstoestand verkeert. Het persoonlijke is dus altijd in onbalans.

Balans

Streven naar balans is prachtig, maar wat is 'balans' precies? In het boeddhisme kennen ze meerdere varianten van balans waarvan de meeste een schijnbalans zijn. In het dagelijks leven herkennen wij deze schijnbalans als momenten van de "balans in onbalans". Zo kan je in een conflictsituatie met iemand verkeren maar in een kort moment toch even in balans zijn met elkaar. Of zelf in een periode van stress verkeren maar tijdens een boswandeling toch even rust ervaren. Tot slot zou je een ouderwetse kantelweegschaal kunnen hebben met een maximaal toelaatbaar gewicht van 20 kg waarbij je aan beide zijden 15 kg plaatst. Ogenschijnlijk zal de weegschaal in balans zijn, maar het totaalgewicht is ver boven het maximum en zodoende is ook hier onbalans.

Persoonlijke balans

De werkelijke balans kan niet gecreëerd worden maar is een gevolg. Als je onbalans weghaalt is het gevolg balans. Aangezien zowel de emoties als de gemoedstoestanden het duale karakter van de persoon vertegenwoordigen is de persoon altijd in onbalans zodra deze in een emotie/gemoedstoestand verkeert. Deze emotie/gemoedstoestand zijn samen met de conditioneringen het 'persoonlijke', en daarmee is persoonlijke balans zowel een contradictie als een onmogelijkheid.

Gek genoeg kan, als momentopname, persoonlijke balans wel ervaren worden, maar dan als vergelijk tot de schijnbalansen. Streven naar balans is mogelijk, maar dan moet deze geheel los komen te staan van het persoonlijke omdat deze de onbalans vertegenwoordigd.

Werkelijk streven naar balans is streven naar het weghalen van de conditioneringen. Met het verdwijnen van deze conditioneringen verdwijnt als gevolg ook het ego en daarmee het persoonlijke.

Ben je echter fier en trots op je eigen individuele persoonlijkheid en je ego, dan is balans een onmogelijkheid.

door Ivar Mol 26 okt, 2017

Soms is het handiger om te laten zien wat tantra in ieder geval niet is. Na de "tantra met Ayahuasca" (Ayahuasca is gewoon drugs), is het nu opeens heel tantrisch om single te slapen in een relatie. Niet in 2 aparte bedden, maar in aparte slaapruimtes. De redenen zijn divers zoals uitgelegd in onderstaand artikel. En daarin vallen 2 dingen mij heel erg op.

  • 1. De energetische trilling
    In reacties schrijven mensen bijvoorbeeld dat het verschil in trillingsgetal (?) het niet fijn maakt om naast een partner te slapen.

  • 2. Ik-ik-ik
    Als je samen slaapt kan je niet meer masturberen. Het is ongezond voor je eigen polariteit. Je hebt tijd nodig voor je individuele proces. Iets met seksuele energie.

Deze kolder wordt dus weggeschreven bij tantra. Mijn advies: Stop maar met Tantra!! Als dit klopt is tantra echt heel beroerd en je hebt er niets aan.

1.

Bijna het tegendeel is waar. Ten eerste leer je middels tantra wat het 'Ik' en het 'ego' nu werkelijk is en welke waarde het heeft. En die waarde is er wel, maar is tegelijk véél kleiner dan we nu wellicht vermoeden. Het spirituele proces is absoluut niet gebaadt bij single slapen. Als je het idee hebt dat je eigen individuele proces/trillingsgetal/polariteit/mastrubatie-beleid lijdt onder het samen slapen met je partner, neem een andere partner! Degene die je nu hebt voldoet in ieder geval niet.

Ik neem voor het gemak aan dat je partner diegene is waar je van houdt en waar je lief-en-leed mee wil/kan/durft te delen. Juist in de periode (de slaap) dat je bewustzijn afwezig is of andere zaken doet (dromen) is het fijn in dezelfde 'space' te zijn als diegene waar je van houdt en waar je je veilig bij voelt. Gebeurt dat allemaal niet, dan match je simpelweg niet met deze partner en helpt single slapen daar ook niet meer bij.

2.

Dan de Ik-ik-ik. Ook hierin moet iedereen helemaal zelf weten hoe groot-ie zijn Ik wil hebben. Wees een trots iemand, wees een egoïst, wees een narcist, allemaal prima. Maar praat het voor jezelf en een ander niet goed door er een spiritueel sausje over te gooien. Als je niet lang met anderen kunt optrekken, als je energie van anderen opneemt of als je eerder 'leeggetrokken' wordt door anderen, dan is dit iets om eens grondig te onderzoeken. Maar noem het geen HSP, noem het niet channelen, wijdt het niet aan je verhoogde trillingsgetal en denk niet dat het een gevolg is van een spiritueel proces. Ooit de Dalai-lama in een hoekje zien zitten omdat hij de energie van de groep niet aankon?

Het Ik-denken staat los van enig spiritueel proces of ontwikkeling. Als je niet met wie-dan-ook samen kunt zijn, ga dit onderzoeken. Kan je niet met je partner samen zijn, ga dit zeker onderzoeken.

door Ivar Mol 26 okt, 2017

Vandaag Haat ik.  Niet dat ik vandaag haat, deze dag als zodanig, maar dat ik de haat voel.

Ene Ali of Mohammed huurt een vrachtwagen, gooit 'm vol nepwapens en rijd richting promenade des Anglais in Nice waar het poepiedruk is met mensen die catorce juliet vieren, de Franse nationale feestdag. Eenmaal aangekomen gaat-ie er eens goed voor zitten, beide handen tien-voor-twee op het stuur en de rechtervoet ferm op het gaspendaal. De mensenmassage ziet hij rap naderen en wijkt dan uiteen alsof Mozes voor de Rode zee. De vrachtwagen begint wild te schudden alsof hij over tientallen lichamen rijdt wat in werkelijkheid ook zo is en dan rijdt hij 2 kilometer zigzaggend door om zoveel mogelijk pionnetjes omver te kunnen rijden; 84 doden, een tussenstand.

Voorheen kon ik er niet bij dat iemand een bomvest liet ontploffen in een menigte. Aan de andere kant is het slechts een miniseconde om aan het touwtje te trekken en zolang je nog niet getrokken hebt is er niets aan de hand en zodra je getrokken hebt is er weinig tijd voor wroeging of spijt. Maar deze chauffeur rijdt 2 kilometer door en ziet alles voor zich en onder zich gebeuren. En blijft rijden... 2 kilometer.

De gemoedstoestand die ik nu voel, gisterenavond voelde, is haat. Niet verdriet, geen compassie, niets van medelijden. Haat.

Niet dat ik deze persoon haat of de Islam haat of de koran haat, hoewel daar plenty redenen voor te bedenken zijn. Niet de salafisten en andere enge groepjes waar dit nieuws met gejuich wordt begroet en waar met de kont naar het westen en in gesprek met Allah de volgende aanslag wordt beraamd die over enkele maanden zeker zal gaan plaatsvinden. Ik haat ook niet de gezalfden die op de promenade waxinelichtjes gaan branden en lelijke knuffels neerleggen en ultiem vals "We are the world" zingen. Ook de "let it be" en "alles mag er zijn" en "doe datgene wat goed voor je voelt" dwazen mogen van mij hun onzin uitkramen, het is mij best, daar ligt mijn haat niet.

Iedereen die deze column en mij van repliek en goed advies gaan voorzien, zeggende dat dit toch zeker niet-boeddhistisch is dit allemaal heel veel over mij zegt krijgen bij voorbaat van mij hun gelijk. Het is goed en totaal onbelangrijk.

Ali of Mohammed heeft in de ogen des Here goed gedaan (Soera 2: 190-193) en zit nu als trots martelaar te zijn met zijn 72 maagden (Soera 3:169-70). En ja, ergens hoop ik dat ze alle 72 lelijke  kwebbelgeiten zijn en op z'n moeder lijken, maar toch zit hier niet mijn haat.

Mijn haat zit nergens. Het is doelloos, ongericht en zinloos. Het is rauw, zwartrandig, knijpend en t meurt. Dat is mijn haat.

Ik beloof dat ik morgen een waxinelichtje zal gaan ontsteken.

door Ivar Mol 26 okt, 2017

"Practise what you preach", om meerdere redenen een uitstekend advies als het gaat over religie, filosofie of ethiek. Geloof is een bijzonder iets aangezien geloof het gat vult van onwetendheid.

Nu zijn er vele antwoorden op vele vragen die de meeste mensen niet weten en dit noemen we dan filosofie, religie of godsdienst, en dit moet je vervolgens gaan geloven. De kracht van de aanname bepaald nu de grote van dit  geloof, en hier zit een lastig punt. Niet alle geloven hebben namelijk de juiste antwoorden en om de juistheid van een geloof te kunnen bepalen is wetendheid nodig maar de afwezigheid van deze wetendheid is nu juist de basis van het geloof.

Het boeddhisme biedt uitkomst. Vanuit onwetendheid kan toch bepaald worden of een geloof juistheid heeft, de vuistregels zijn:

  • alle informatie is voor iedereen ten aller tijde beschikbaar
  • er zijn geen extra skills nodig het geloof te belijden
  • de filosofie is altijd logisch
  • elke vorm van inherent lijden en het aanzetten tot inherent lijden is afwezig
  • door het belijden van het geloof wordt je een beter mens

De kern van veel geloven is bijna altijd een boek zoals de bijbel, thora, koran of de pali-canon.

Als we bovenstaande vuistregels naast deze boekwerken leggen hebben we een ernstig laag slagingspercentage als het gaat om de juistheid van het boek. Het hangt vervolgens van de aanname van het boek af hoe groot het schadelijk effect is van de onjuistheid van het boek. Zodra het boek gezien wordt als heilig en "het woord van god" ontstaat er een groot probleem en elke nieuwsvolger herkent dit probleem gezien het geweld van de laatste tijd.

Niet belemmerd door bovenstaande vuistregels gelooft de gelovige het heilige boek en handelt ernaar. Een vers uit de koran welk onder andere als motivator wordt gezien voor het gebruik van geweld is Soera 2: 191-193:

  • En doodt hen, waar gij hen ook ontmoet en drijft hen uit, vanwaar zij u hebben uitgedreven; want vervolging is erger dan doden. En bevecht hen niet nabij de heilige Moskee, voordat zij u daarin bevechten. Maar indien zij u bevechten, bevecht hen dan - zo is de vergelding voor de ongelovigen.
  • Maar als zij ophouden, dan is Allah zeker Vergevensgezind, Genadevol.
  • En bestrijdt hen, totdat er geen vervolging meer is en de godsdienst alleen voor Allah wordt. Maar indien zij (met strijden) ophouden, dan is er geen vijandelijkheid meer toegestaan, behalve tegen de onrechtvaardigen.

In dit geval is er zeker sprake van "Practise what you preach" en kunnen we de koran aanwijzen als motivator van het geweld van de laatste tijd.

Gisteren stak een moslim in het Zuid-Franse Garde-Colombe in op een een moeder en haar drie dochters (8 - 14 jaar). Eén van de meisjes, 8 jaar oud, is levensgevaarlijk gewond. Hij zou dit hebben gedaan omdat de vrouwen te schaars gekleed waren.

"Practise what you preach". De koran staat inderdaad vol met kledingadviezen en uitleg waarom een vrouw overdressed moet zijn. Als dat reden geeft tot geweld tegen kinderen is de conclusie dat de koran een onjuist boek is verwerpelijk?

"Practise what you preach". De koran heeft veel adviezen voor het plegen van geweld en rechtvaardigt veel geweld. Deze koran is door God via de engel Djibriel aan Mohammed geopenbaard die alles opgeschreven heeft.

 "Practise what you preach". Deze Mohammed trouwde op 71-jarige leeftijd met de 9-jarige Aisha.

Ik denk dat dit wel genoeg zegt.

door Ivar Mol 26 okt, 2017

Alles wat samengesteld is heeft geen inherente maar een tijdelijke waarheid, een persoonlijke waarheid of geen waarheid en herbergt altijd meerdere waarheden. Alles wat vorm heeft en/of tastbaar is, is samengesteld.

Dit zijn 2 leerstellingen uit de boeddhistische Dharma die zeer wezenlijk zijn en weer refereren aan andere leerstellingen zoals "alles is tijdelijk van aard" en "alles heeft een oorzaak en een gevolg".

Voorbeeld 1

Stel ik loop door een veld en ik neem een bloem waar. Tot zover is dit een neutrale waarneming maar nu wordt een conditionering aangeraakt door mijn oog-bewustzijn (citta) waardoor er dualiteit ontstaat en ik de bloem mooi begin te vinden. Het gevolg is mijn wens naar de bloem toe te lopen om hem van dichtbij te kunnen zien. Echter, een andere conditionering wordt door mijn neus-bewustzijn aangeraakt waardoor een andere dualiteit ontstaat en ik de bloem vind stinken. Het gevolg nu is de wens van de bloem weg te lopen zodat ik de geur niet meer hoef waar te nemen.

De mens is samengesteld en in dit geval botsen 2 conditioneringen op basis van zintuiglijke waarneming met elkaar. Op basis daarvan kunnen 3 gevolgen optreden:

  1. ik loop naar de bloem toe, hier wint het oog-bewustzijn van het geur-bewustzijn. Ik geniet van de prachtige bloem en lijdt om de geur.
  2. ik ga weg van de bloem, hier wint het neus-bewustzijn van het oog-bewustzijn. Ik lijdt niet om de geur maar lijdt wel omdat ik de prachtige bloem niet van dichtbij kan zien.
  3. ik doe niets en blijf staan. Niet handelen is namelijk ook handelen met zijn eigen gevolg. In dit geval lijd ik omdat ik de bloem niet van dichtbij kan zien en ik lijd omdat ik de geur wel waarneem.

In alle gevallen wint de ene waarneming van de andere en daar is mijn persoonlijke waarheid aan gekoppeld, de ene waarheid wint het dus van de andere waarheid. Het kan zelfs zo zijn dat de schoonheid ik ervaar minder wordt omdat de stank zo groot is. De ene persoonlijke waarheid heeft dan een overschaduwde invloed op de andere persoonlijke waarheid.

Voorbeeld 2

ik ontmoet iemand waar ik verliefd op word, deze persoon is echter 35 jaar ouder en conditioneel vind ik dat niet correct. In dit geval botsen 2 andere conditioneringen met elkaar op basis van "lichaam". Mijn emotionele lichaam wilt naar die persoon toe en mijn cognitieve lichaam wilt van die persoon weg. Wederom zijn er qua handelen maar 3 mogelijkheden:

  1. - ik ga naar die persoon toe, hier wint mijn emotionele lichaam en lijdt ik cognitief omdat ik die persoon te oud vind, Schaamte of bezorgdheid voor de toekomst zullen bijvoorbeeld in mij kunnen opkomen.
  2. - ik ga van de persoon af, hier lijdt ik niet cognitief maar lijd ik wel emotioneel want ik ben niet bij de persoon waar ik liefde voor voel.
  3. - ik doe niets, ook hier zal ik lijden gaan ervaren.

Ook hier kan de ene persoonlijke waarheid de andere overschaduwen.

Lijden ontstaat daar waar geen inherente waarheid is. En alles wat samengesteld is heeft geen inherente waarheid maar een tijdelijke waarheid, een persoonlijke waarheid, geen waarheid en altijd meerdere waarheden. Hoe zit dat:

Tijdelijke waarheid

de bloem in het eerste verhaal is een bloem omdat wij hem zo taalkundig noemen. We hadden hem oom 'cavia' of thql' kunnen noemen maar dat hebben we niet gedaan. De bloem is voorgekomen uit een zaadje die daarna een kiempje werd en pas daarna een bloem.  Maar deze waarheid is slechts tijdelijk omdat hiervoor wij hem kiempje noemden en daarvoor zaadje.

Persoonlijke waarheid

dat ik de bloem mooi vind is een persoonlijk ding, een ander kan de bloem lelijk vinden maar wel fijn ruiken daar waar ik hem vind stinken. Een leeftijdsverschil van 35 jaar vind ik teveel maar iemand anders heeft daar geen probleem me. Maar die vind deze persoon een enorme oen terwijl ik er verliefd op ben. Dit zijn allemaal persoonlijke waarheden die per persoon verschillen. Ze worden gecreëerd door conditioneringen die samengesteld een dualiteit creëren in ons emotionele lichaam.

Geen waarheid

Een fantasie, leugen of verzonnen verhaal heeft geen waarheid in zich. Ook een onjuist inzicht heeft geen waarheid in zich, behalve de waarheid dat er geen waarheid in zit.

Meerdere waarheden

De bloem heeft een vruchtbeginsel, stamper, meeldraden en bladeren. de bloem kan samengesteld zijn uit meerdere kleuren en geuren. de bloem water, voedingstoffen, mineralen, vitaminen... Dat water was voorheen grondwater, regenwater, een wolk, condens, rivier of ijsschots. De voedingsstoffen waren voorheen ionen, compost, plantaardig of dierlijk materiaal. En dat allemaal maakt die bloem bloem zoals wij hem herkennen als bloem. De bloem bestaat uit meerdere kleuren, geuren, smaken en elk blad is anders samengesteld. De bloem herbergt een enorme hoeveelheid aan verschillende tijdelijke waarheden.

Het bewustzijn kan maar 1 citta (stukje van het bewustzijn) volgen. Toch zijn er meerdere citta's die continu en tegelijkertijd onze aandacht vragen, in het eerste geval zien en geur. Elke waarneming, elke ervaring, elke emotie, cognitie, gemoedstoestand, ratio, mentaal stukje heeft zijn eigen tijdelijke of persoonlijke waarheid die niet tegelijk hun verhaal kunnen doen. En elk van die waarheden zijn tijdelijke waarheden omdat ze op hun beurt ook weer samengesteld zijn uit onderdelen elk met zijn eigen tijdelijke waarheid die ook weer samengesteld is, etc...

Alles wat samengesteld is heeft geen inherente waarheid maar herbergt een heel kluster aan samengestelde waarheden. Dit geldt voor een bloem, voor een mens en alles wat vorm heeft.

Wanneer heeft iets dan wel een inherente waarheid, en wat is zo'n waarheid dan? Dit moet dus datgene zijn wat niet samengesteld is, en dat is nooit een ding maar een proces. En dat proces is tegelijk de inherente waarheid. Dat alles van tijdelijke aard is is ondeelbaar en tegelijk inherent waar zonder dat er een tijdelijke of persoonlijke waarheid aan gekoppeld kan zijn.

door Ivar Mol 26 okt, 2017

Tolerantie (c.q. compassie, naastenliefde) is een belangrijk begrip binnen het Boeddhisme welke enige uitleg nodig heeft om te kunnen begrijpen. Het begrip 'tolerantie' gaat namelijk altijd gepaard met 2 vragen:

  1. hoe tolerant kun je (inherent) zijn
  2. hoe tolerant dien je te zijn

Bij boeddhistische meditatievormen zoals Metta of Tonglen ga je de liefde welke je voelt voor je geliefden uitdragen naar diegene die je niet tot je geliefden of zelfs tot je vijanden rekent. Dit is doorgaans een confronterende les in voorwaardelijke versus onvoorwaardelijke liefde en laat ook diens begrenzingen in jou zien inclusief de vraag; hoe tolerant ben ik eigenlijk?

Tolerantie leeft bij de gratie van een klein ego. Hoe groter het ego hoe belangrijker jij jezelf en je eigen standpunten vindt des te intoleranter je bent. Het boeddhisme meent dat je zo tolerant mogelijk moet zijn, maar niet altijd tolerant dient te zijn.

Er zijn 2 situaties waarin je niet tolerant dient te zijn. De eerste is als iemand bewust inherent lijden creëert bij een ander. De tweede is als de ander zelf intolerant is; het is onjuist tolerantie op te brengen voor iemand die zelf (inherent) intolerant is, doch moet je zelf wel (inherent) tolerant daarvoor zijn.

Intolerantie heeft dus te maken met een te groot ego en vandaaruit onjuiste inzichten die aanzetten tot begeerte of aversie. De handelingen die hieruit voortkomen zijn altijd laakbaar en die verdienen geen tolerantie. Dit onjuiste inzicht creëert altijd inherent lijden en komt voort uit onjuist inzicht en dit kan een systeem of geloof zijn. Tolerantie hiervoor opbrengen is ruimte scheppen voor zowel het onjuiste inzicht als voor het inherente lijden welke hieruit voortkomt.

Zodra de tolerante tolerantie gaat opbrengen voor de intolerante krijgt de intolerantie ruim baan en moet de tolerantie inboeten.

Het lijkt zeer intolerant als de tolerante geen tolerantie opbrengt voor de intolerante, maar uit naam van de tolerantie (wat de tolerante inherent wel is) is dit het meest tolerante wat hij kan doen.

door Ivar Mol 26 okt, 2017

De Tibetaanse tantra als massagevorm wordt steeds meer aangeboden en zit duidelijk in de lift. Maar wat zijn nu precies de kenmerken van deze massagevorm en zijn hierin ook verschillende stromingen in te ontdekken?

De Tibetaanse massagevormen, waaronder de tantra-massage, zijn veel later ontstaan dan de Tibetaanse tantra die op zijn beurt voort is gekomen uit het Tibetaans boeddhisme. Een kenmerk van het (Tibetaans) boeddhisme is dat het uitgaat van:

  • - zelfloosheid (er is niet zoiets als een onafhankelijk, onveranderlijk zelf)
  • - de illusie dat er een onafhankelijk/onveranderlijk zelf is creëert lijden
  • - inzien dat dat er geen inherente 'zelf' is onthecht je van het lijden.
  • - als deze onwetendheid verdwijnt blijft Pañña/Prana over.

Het Tibetaans boeddhisme laat zich uitsplitsen in 2 didactische stromingen waarbij de eerste gestructureerd en ordelijk is met een duidelijk herkenbare grondslag en logica.

De andere groep berust zich op 'Wijsheid' wat de optelsom is van kennis (sutta mayã pañña) + ervaring (cinta mayã pañña) + intuïtie (bhavana mayã panña) waarbij elk van de 3 peilers even sterk ontwikkeld dienen te worden.

De eerste vorm is een logische "het pad leidt naar het doel" benadering terwijl de tweede de abstracte cirkelredenatie "het pad en doel zijn één én geen tegelijk" heeft. De ene didactische stroming is niet beter of sneller dan de andere maar het is afhankelijk van persoon's karakter welke stroming het beste bij diegene past.

Het is deze 2e didactische stroming die Tibetaanse tantra is gaan heten en binnen deze stroming draait alles om Prana. Wat is nu precies Prana?

Zoals gezegd berust de Tibetaanse tantra op Wijsheid, in het Sanskriet heet dit Prajñã en in het Pali Pañña. Deze Pañña komt voort uit kennis, ervaring en intuïtie en dit zijn de drie grote leermomenten voor ieder mens. Nu is elk mens als karakter sterk op 1 van deze drie, zo heb je rationeel/cognitieve mensen, mensen die leren uit ervaring en intuïtief ingestelde mensen. Het is dus belangrijk juist de 2 andere peilers, waar je  minder sterk in bent, in jezelf te gaan ontwikkelen om zo tot Prajñã/Pañña te komen. Dit proces is niets anders dan jouw spirituele proces van zelfinzicht.

Tibetaanse tantra-massage

Hoe weet je nu dat je vorderingen maakt, hoe weet je dat je in Pañña zit?

Dit is voelbaar en dit gevoel is de energie die Pañña voortbrengt en deze wordt Prana genoemd. Ervaar je Prana dan zit je in Pañña. Dit kunnen momentopnames zijn en dit kan een langdurige gewaarwording zijn. En hier komt de  tantriki in beeld.

Een tantriki (man) of tantrika (vrouw) is in staat om middels, op de persoon passende, technieken toe te passen om diegene in Prana te krijgen. De gekozen techniek kan van alles zijn; van mindfulness tot voedingtips, van yoga tot massage. Ongeacht de gekozen techniek zijn hier dus 2 zaken van belang:

  • het is op dit moment op deze persoon van toepassing
  • het gaat altijd om Prana om zo tot Pañña te komen

Bij de Tibetaanse tantramassage is dit niet anders, ongeacht welke stroming je gebruikt.

De Tantriki kan nu 2 routes kiezen. De eerste is de meest voorkomende; de persoon overladen met Prana zodat deze persoon in een kort tijdsbestek een gelukzalig gevoel ervaart. Dit is mogelijk doordat middels yoga of massage Prana relatief makkelijk is op te zetten. Dit heeft dan niet zoveel met Pañña te maken omdat het lichaam deze energie niet zelf aanmaakt maar dit extern door de tantriki gedaan wordt. Het fijne gelukszalige gevoel wordt tijdens de sessie ervaren en kan enige dagen aanhouden. Dan zakt de Prana energie weer in en we zijn weer terug bij af.

De andere route is het creëren van zelfinzicht, ofwel het hierboven beschevene aanbieden. Je daagt als het ware de klant uit om zelf Prana aan te maken en je laat zien waar en waarom dit niet lukt. Dit zelfinzicht is de poort naar loslaten van onwetendheid waarbij Pañña overblijft en Prana als vanzelf verschijnt.

De Tibetaanse tantra-massage komt voort uit het Tibetaans boeddhisme en de gehele boeddhistische filosofie is doorweven met wat we doen bij een Tibetaanse massage. Het is niet louter techniek om snel tot Prana te komen. Dit zou hetzelfde zijn als vegetarisch worden en alleen nog maar op wortels knagen, niet beseffend dat de vegetarische keuken zoveel meer te bieden heeft.

De tantriki van dienst is zich daarvan bewust en leeft en beleeft deze filosofie om tot eigen Pañña te komen en meer en meer in Prana te geraken. Dat elke dag en continu beleven en ervaren, dat is de ware Tibetaanse Tantra.

Meer posts

Blog van Ivar Mol

door Ivar Mol 26 okt, 2017

In het boeddhisme geldt een wetmatigheid die zegt:

"Alles komt op, duurt enige tijd en transformeert vervolgens in iets anders".

Dit gezegde toont zijn waarheid als je kijkt naar het politieke spectrum van de laatste 50 jaar. Wat vroeger links was is nu rechts (milieu en duurzaamheid), wat rechts was is nu links (Palestina), wat progressief was is nu conservatief (landschapsbeheer) en wat conservatief was is nu progressief (normen en waarden). Vroeger zou ik mij schamen als ik voor racist versleten werd, nu zou ik er trots op zijn. Het zijn de schuivende panelen van standpunten die ethisch gevormd zijn, en de ene is nog belachelijker dan de ander.

  • Pro-Palestina betogers roepen om verdraagzaamheid en zwaaien met pacifistische kreten op hun spandoeken, maar worden witheet bij lastige vragen en beginnen zelfs te slaan.
  • DENK wil het Suikerfeest zien als nationale feestdag maar Yom Kipoerdag is in hun ogen iets onzinnigs.
  • Turken ageren tegen racisme en onderdrukking terwijl Syriërs en Koerden in Turkije op grote schaal onderdrukt worden.
  • Turken geven af op Marokkanen, Marokkanen op elke andere Afrikaan, Surinamers op Antillianen en Antillianen op Nederlanders woonachtig op de Antillen.

  • Dat zwarten vroeger verkocht werden als slaaf is waar, maar ook blanken en gelen werden verhandeld, door zwarten, blanken en gelen. Het ene doet niet onder aan het andere.

De anti-racist wordt zodoende zelf racist. Het is de goedwillenden van middelbare leeftijd die dit allemaal in goede banen wil laten leiden en uit angst en voorzorg de discussie opent over Negerzoenen, Zwarte-Piet en nu de attracties in de Efteling. Dit zijn de mensen die denken dat de wereld maakbaar is en hun eigen normbesef hoger zien dan die van den ander, een gevaarlijke combinatie. Door alles te verbieden wat ook maar ruikt naar racisme of discriminatie trappen ze in dezelfde valkuil als voorheen de Stasi in Oost-Duitsland, de communisme-jacht in Amerika in de jaren 50-60 of de Spaanse inquisitie.

Door alles onder een vergrootglas te leggen en het vizier steeds scherper te stellen zal je altijd datgene zien wat je wenst te zien, of niet wenst te zien. En zodoende is er altijd reden op nog meer protest, commentaar en verbod. Dit fenomeen heeft zelfs een naam: Mccarthyisme naar de aanvoerder van de eerder genoemde communisten-jacht.

Nu is het zo dat extremisten een totaal gebrek hebben aan aanpassingsvermogen, terwijl Jan-met-de-pet zijn vizier open heeft en bereid is zich aan te passen. Ook dit is een gevaarlijke combinatie; diegene die zich het makkelijkst aanpast past zich aan aan diegene die het hardst roept om aanpassing maar het zelf niet kan.

Racisme en discriminatie is een onjuist iets, dat is absoluut waar. Als je op basis van huidskleur, geslacht, overtuiging of geaardheid achtergesteld wordt dan is dat zeer zeker laakbaar. Maar dat is niet gaande bij een Negerzoen of een kermisattractie op de Efteling. De verontwaardiging dat jouw stem niet gehoord wordt terwijl je zelf niet luistert naar de stem die jij veracht is onterecht.

De wereld is niet maakbaar. Het is juist om inherent lijden te voorkomen en als het Slavernijverleden je zwaar ligt, wees actief en ageer tegen de Nepaleze slaven in de Golfstaten die de WK stadions bouwen. Ageer tegen kindslaven door niet je kleding het allergoedkoopst te kopen maar eerst even een onderzoekje te doen naar de herkomst van je textiel.

Wil je lijden voorkomen, ga het elkaar niet moeilijk maken met verbiedt en verbod en jij mag dit niet en alle gemaakte verontwaardiging er om heen. Dat is geen lijden voorkomen, maar lijden creëren.

door Ivar Mol 26 okt, 2017

"Je mag niet oordelen..."

Dit gezegde hoor je vaak binnen het boeddhisme, voornamelijk van diegene die weinig verstand hebben van het boeddhisme. Binnen bepaalde groepen bestaat het beeld van Gautama de Boeddha alsof de beste man een knuffelguru was met een dikke gezellige buik waar je tegenaan kon liggen en die troostende woordjes tegen je uitsprak. Nooit een onvertogen woord kwam van zijn lippen en alles was goed zoals het was, alles mag er zijn...

Dit is een onjuist beeld van Gautama de Boeddha en zijn leer.

Als je de Pali-canon gaat lezen vanuit dit beeld dan schrik je je waarschijnlijk rot. De leraar toont zich compromisloos, heeft harde en duidelijke woorden en wijst je de hele tijd terug op zelfonderzoek voornamelijk vanuit meditatie. Hij oordeelt stevig en noemt mensen dwaas (bãla) of handelingen dwaasheid (bãlya).

Er is het nastreven van geluk in zintuiglijk genot, hetgeen laag, vulgair, ordinair en onedel is en niet tot welzijn leidt; en er is het nastreven van zelfpijniging, hetgeen pijnlijk en onedel is en niet tot welzijn leidt (SN 56-11, 1-3).

Dit, monniken, zijn de asceten en brahmanen die zo glad zijn als een aal... (DN 1, i25-28)

Verdriet wordt uit het geliefde geboren;
Ook angst komt uit het geliefde voort.
Wie vrij van het geliefde is,
Heeft geen verdriet — hoe dan angst? (Dhammapada, 212)

Vaak heeft Gautama de Boeddha een tweegesprek met een monnik met vragen of met een brahmaan of asceet uit een andere sekte. De manier van discussiëren en ondervragen kan als intimiderend overkomen en zo zijn er ook meerdere discussie en gesprekstechnieken in het boeddhisme voorhanden die zo ervaren kunnen worden .Dit maakt echter allemaal deel uit van de boeddhistische visie op eerlijkheid en op didactiek van leraar op leerling.

Soms lijkt het alsof iemand persoonlijk wordt aangesproken, maar daar zit dan altijd een hele duidelijke argumentatie achter die terug te voeren is naar de boeddhistische filosofie waarin dingen onwaar, onzuiver, dwaas of laakbaar zijn te noemen.

Inherent lijden is het lijden waarin een persoon gehinderd wordt in zijn spirituele proces. Al het andere lijden is persoonlijk lijden waarin het ego wordt aangeraakt. De 2e vorm van lijden is van minder belang dan de 1e vorm. Nu mag je de 2e vorm van lijden creëren om de 1e vorm te voorkomen ofwel; je mag persoonlijk lijden creëren om iemands spirituele proces te doen toenemen en juist dat komt in het boeddhisme veelvuldig voor.

Lijden creëren is dus, in een bepaalde vorm, een didactische vaardigheid en geen zonde zoals vaak beweerd wordt. Blijft alleen die situatie over waarin persoonlijk lijden wordt gecreëerde waarin de persoon niet spiritueel tot groei komt. Indien de achterliggende intentie zuiver was is er niets laakbaars gebeurd.

Mensen echter persoonlijk lijden toebrengen zonder dat daar de intentie in zit de ander spiritueel te laten groeien is onjuist handelen. Mocht onverhoopt het zo zijn dat de ander wél spirituele groei ervaart, dan was het gecreëerde lijden nog steeds zonder zuivere intentie en is het nog steeds onzuiver.

Waar komt dan het gezegde "je mag niet oordelen" vandaan?

Deels heeft dit dus te maken met persoonlijk lijden creëren zonder zuivere intentie, maar er is nog een antwoord en deze heeft te maken met de stelling: "alles is onderhevig aan de wet van oorzaak en gevolg".

Alles heeft een oorzaak en alles heeft een gevolg. Dit is een universele waarheid en een kernwaarde binnen de boeddhistische filosofie. Dat deze wet altijd en overal zijn werking heeft, wil niet zeggen dat deze wet ook te determineren is. 100 Oorzaken kunnen uitmonden in 1 gevolg, en 1 oorzaak kan 100 gevolgen hebben. Oorzaak en gevolg is niet lineair bepaald en ogenschijnlijk logische verbanden hoeven er helemaal niet te liggen. Ga je hier wel een oorzaak achter zoeken dan ga je dingen creëren die er zojuist niet waren en dat is laakbaar, want overal waar je energie in stopt groeit. Het boeddhisme is heel stellig dat het achteraf achterhalen van de oorzaken, of het voorspellen van mogelijke gevolgen onjuist is. Dit wordt bedoeld met oordelen.

De oplossing hierin?

Weet dat alles veranderlijk is. Alles komt op en vergaat uiteindelijk weer om te transformeren in weer iets anders. Alles heeft met alles te maken zonder dat we dat kunnen determineren. Accepteer dus datgene gebeurd en probeer vanuit een zo zuiver mogelijke intentie te handelen en wees niet bang iemand te kwetsen, als het vanuit een zuivere intentie gebeurd gericht op het spirituele proces.

door Ivar Mol 26 okt, 2017

In tuincentra, spiri-winkeltjes, massage salons, wellnesscentra en in tuinen naast de tuinkabouter is het beeld van Gautama de Boeddha veelvuldig aanwezig. Een hoop mensen zeggen "affiniteit" te hebben met het boeddhisme, sommige durven zover te gaan te beweren dat ze ook wellicht wel boeddhist zijn.

Wanneer ben je nu eigenlijk boeddhist of, wanneer ben je géén boeddhist? Dzongsar Jamyang Khyentse heeft daar antwoord op gegeven in "What makes you not a Buddhist", een boek dat helaas niet in Nederland te krijgen is.

Dzongsar is Bhutanees en hoofd van de Dzongsar college, een overkoepelend orgaan bestaande uit 6 kloosters en 1.600 monniken. Als antwoord op de vele boeddhistische sympathieën heeft hij een lijstje opgesteld van 6 punten. Als je op minimaal 1 van deze 6 'Nee' als antwoord geeft, of Ja, maar... of twijfel hebt, dan ben je géén boeddhist.

  1. kan je accepteren dat alle dingen tijdelijk van aard zijn?
  2. kan je accepteren dat geen enkel ding of concept blijvend is?
  3. kan je accepteren dat alle emoties/gemoedstoestanden pijn en lijden veroorzaken?
  4. kan je accepteren dat er geen enkele emotie/gemoedstoestand is die alleen maar plezier brengt?
  5. kan je accepteren dat alles wat zich voordoet illusionair en niet-bestaand is?
  6. kan je accepteren dat de 'verlichting' niet te verwoorden is, buiten elk concept valt, dat het geen gelukzalige hemel is maar alleen de afwezigheid van waan?

Boeddhisme is een levensfilosofie. Je bent boeddhist of je bent het niet. Je kan ook niet een beetje zwanger zijn, een beetje vegetarisch of een beetje pacifist. It's the whole package or it's nothing at all...

door Ivar Mol 26 okt, 2017

Je leest het vaak bij aanbieders van massage, yoga, tantra, meditatie, reiki, Qiu-gong en soortgelijke: "Persoonlijke balans", en dan met name het streven daarnaar. Vanuit de boeddhistische visie is dit een contradictie en per definitie onmogelijk. Om dit uit te legen moeten we beide termen eerst apart van elkaar onderzoeken.

 Persoonlijk

In het boeddhisme is 'persoonlijk' niet een verwijzing naar een persoon, maar naar het individuele deel van die persoon. De gedachte dat een persoon een individueel wezen is behept met een eigen en zelfstandige ego met daarin de ik=persoonlijkheid, het mijn, ons en overtuigingen is onjuist.

Het persoonlijke/ego is niets anders dan alle conditioneringen bij elkaar en alle emoties en gemoedstoestanden die daaruit voortkomen. En aangezien zowel emoties als de gemoedstoestanden het duale karakter van de persoon vertegenwoordigen is de persoon altijd in onbalans zodra deze in een emotie/gemoedstoestand verkeert. Het persoonlijke is dus altijd in onbalans.

Balans

Streven naar balans is prachtig, maar wat is 'balans' precies? In het boeddhisme kennen ze meerdere varianten van balans waarvan de meeste een schijnbalans zijn. In het dagelijks leven herkennen wij deze schijnbalans als momenten van de "balans in onbalans". Zo kan je in een conflictsituatie met iemand verkeren maar in een kort moment toch even in balans zijn met elkaar. Of zelf in een periode van stress verkeren maar tijdens een boswandeling toch even rust ervaren. Tot slot zou je een ouderwetse kantelweegschaal kunnen hebben met een maximaal toelaatbaar gewicht van 20 kg waarbij je aan beide zijden 15 kg plaatst. Ogenschijnlijk zal de weegschaal in balans zijn, maar het totaalgewicht is ver boven het maximum en zodoende is ook hier onbalans.

Persoonlijke balans

De werkelijke balans kan niet gecreëerd worden maar is een gevolg. Als je onbalans weghaalt is het gevolg balans. Aangezien zowel de emoties als de gemoedstoestanden het duale karakter van de persoon vertegenwoordigen is de persoon altijd in onbalans zodra deze in een emotie/gemoedstoestand verkeert. Deze emotie/gemoedstoestand zijn samen met de conditioneringen het 'persoonlijke', en daarmee is persoonlijke balans zowel een contradictie als een onmogelijkheid.

Gek genoeg kan, als momentopname, persoonlijke balans wel ervaren worden, maar dan als vergelijk tot de schijnbalansen. Streven naar balans is mogelijk, maar dan moet deze geheel los komen te staan van het persoonlijke omdat deze de onbalans vertegenwoordigd.

Werkelijk streven naar balans is streven naar het weghalen van de conditioneringen. Met het verdwijnen van deze conditioneringen verdwijnt als gevolg ook het ego en daarmee het persoonlijke.

Ben je echter fier en trots op je eigen individuele persoonlijkheid en je ego, dan is balans een onmogelijkheid.

door Ivar Mol 26 okt, 2017

Soms is het handiger om te laten zien wat tantra in ieder geval niet is. Na de "tantra met Ayahuasca" (Ayahuasca is gewoon drugs), is het nu opeens heel tantrisch om single te slapen in een relatie. Niet in 2 aparte bedden, maar in aparte slaapruimtes. De redenen zijn divers zoals uitgelegd in onderstaand artikel. En daarin vallen 2 dingen mij heel erg op.

  • 1. De energetische trilling
    In reacties schrijven mensen bijvoorbeeld dat het verschil in trillingsgetal (?) het niet fijn maakt om naast een partner te slapen.

  • 2. Ik-ik-ik
    Als je samen slaapt kan je niet meer masturberen. Het is ongezond voor je eigen polariteit. Je hebt tijd nodig voor je individuele proces. Iets met seksuele energie.

Deze kolder wordt dus weggeschreven bij tantra. Mijn advies: Stop maar met Tantra!! Als dit klopt is tantra echt heel beroerd en je hebt er niets aan.

1.

Bijna het tegendeel is waar. Ten eerste leer je middels tantra wat het 'Ik' en het 'ego' nu werkelijk is en welke waarde het heeft. En die waarde is er wel, maar is tegelijk véél kleiner dan we nu wellicht vermoeden. Het spirituele proces is absoluut niet gebaadt bij single slapen. Als je het idee hebt dat je eigen individuele proces/trillingsgetal/polariteit/mastrubatie-beleid lijdt onder het samen slapen met je partner, neem een andere partner! Degene die je nu hebt voldoet in ieder geval niet.

Ik neem voor het gemak aan dat je partner diegene is waar je van houdt en waar je lief-en-leed mee wil/kan/durft te delen. Juist in de periode (de slaap) dat je bewustzijn afwezig is of andere zaken doet (dromen) is het fijn in dezelfde 'space' te zijn als diegene waar je van houdt en waar je je veilig bij voelt. Gebeurt dat allemaal niet, dan match je simpelweg niet met deze partner en helpt single slapen daar ook niet meer bij.

2.

Dan de Ik-ik-ik. Ook hierin moet iedereen helemaal zelf weten hoe groot-ie zijn Ik wil hebben. Wees een trots iemand, wees een egoïst, wees een narcist, allemaal prima. Maar praat het voor jezelf en een ander niet goed door er een spiritueel sausje over te gooien. Als je niet lang met anderen kunt optrekken, als je energie van anderen opneemt of als je eerder 'leeggetrokken' wordt door anderen, dan is dit iets om eens grondig te onderzoeken. Maar noem het geen HSP, noem het niet channelen, wijdt het niet aan je verhoogde trillingsgetal en denk niet dat het een gevolg is van een spiritueel proces. Ooit de Dalai-lama in een hoekje zien zitten omdat hij de energie van de groep niet aankon?

Het Ik-denken staat los van enig spiritueel proces of ontwikkeling. Als je niet met wie-dan-ook samen kunt zijn, ga dit onderzoeken. Kan je niet met je partner samen zijn, ga dit zeker onderzoeken.

door Ivar Mol 26 okt, 2017

Vandaag Haat ik.  Niet dat ik vandaag haat, deze dag als zodanig, maar dat ik de haat voel.

Ene Ali of Mohammed huurt een vrachtwagen, gooit 'm vol nepwapens en rijd richting promenade des Anglais in Nice waar het poepiedruk is met mensen die catorce juliet vieren, de Franse nationale feestdag. Eenmaal aangekomen gaat-ie er eens goed voor zitten, beide handen tien-voor-twee op het stuur en de rechtervoet ferm op het gaspendaal. De mensenmassage ziet hij rap naderen en wijkt dan uiteen alsof Mozes voor de Rode zee. De vrachtwagen begint wild te schudden alsof hij over tientallen lichamen rijdt wat in werkelijkheid ook zo is en dan rijdt hij 2 kilometer zigzaggend door om zoveel mogelijk pionnetjes omver te kunnen rijden; 84 doden, een tussenstand.

Voorheen kon ik er niet bij dat iemand een bomvest liet ontploffen in een menigte. Aan de andere kant is het slechts een miniseconde om aan het touwtje te trekken en zolang je nog niet getrokken hebt is er niets aan de hand en zodra je getrokken hebt is er weinig tijd voor wroeging of spijt. Maar deze chauffeur rijdt 2 kilometer door en ziet alles voor zich en onder zich gebeuren. En blijft rijden... 2 kilometer.

De gemoedstoestand die ik nu voel, gisterenavond voelde, is haat. Niet verdriet, geen compassie, niets van medelijden. Haat.

Niet dat ik deze persoon haat of de Islam haat of de koran haat, hoewel daar plenty redenen voor te bedenken zijn. Niet de salafisten en andere enge groepjes waar dit nieuws met gejuich wordt begroet en waar met de kont naar het westen en in gesprek met Allah de volgende aanslag wordt beraamd die over enkele maanden zeker zal gaan plaatsvinden. Ik haat ook niet de gezalfden die op de promenade waxinelichtjes gaan branden en lelijke knuffels neerleggen en ultiem vals "We are the world" zingen. Ook de "let it be" en "alles mag er zijn" en "doe datgene wat goed voor je voelt" dwazen mogen van mij hun onzin uitkramen, het is mij best, daar ligt mijn haat niet.

Iedereen die deze column en mij van repliek en goed advies gaan voorzien, zeggende dat dit toch zeker niet-boeddhistisch is dit allemaal heel veel over mij zegt krijgen bij voorbaat van mij hun gelijk. Het is goed en totaal onbelangrijk.

Ali of Mohammed heeft in de ogen des Here goed gedaan (Soera 2: 190-193) en zit nu als trots martelaar te zijn met zijn 72 maagden (Soera 3:169-70). En ja, ergens hoop ik dat ze alle 72 lelijke  kwebbelgeiten zijn en op z'n moeder lijken, maar toch zit hier niet mijn haat.

Mijn haat zit nergens. Het is doelloos, ongericht en zinloos. Het is rauw, zwartrandig, knijpend en t meurt. Dat is mijn haat.

Ik beloof dat ik morgen een waxinelichtje zal gaan ontsteken.

door Ivar Mol 26 okt, 2017

"Practise what you preach", om meerdere redenen een uitstekend advies als het gaat over religie, filosofie of ethiek. Geloof is een bijzonder iets aangezien geloof het gat vult van onwetendheid.

Nu zijn er vele antwoorden op vele vragen die de meeste mensen niet weten en dit noemen we dan filosofie, religie of godsdienst, en dit moet je vervolgens gaan geloven. De kracht van de aanname bepaald nu de grote van dit  geloof, en hier zit een lastig punt. Niet alle geloven hebben namelijk de juiste antwoorden en om de juistheid van een geloof te kunnen bepalen is wetendheid nodig maar de afwezigheid van deze wetendheid is nu juist de basis van het geloof.

Het boeddhisme biedt uitkomst. Vanuit onwetendheid kan toch bepaald worden of een geloof juistheid heeft, de vuistregels zijn:

  • alle informatie is voor iedereen ten aller tijde beschikbaar
  • er zijn geen extra skills nodig het geloof te belijden
  • de filosofie is altijd logisch
  • elke vorm van inherent lijden en het aanzetten tot inherent lijden is afwezig
  • door het belijden van het geloof wordt je een beter mens

De kern van veel geloven is bijna altijd een boek zoals de bijbel, thora, koran of de pali-canon.

Als we bovenstaande vuistregels naast deze boekwerken leggen hebben we een ernstig laag slagingspercentage als het gaat om de juistheid van het boek. Het hangt vervolgens van de aanname van het boek af hoe groot het schadelijk effect is van de onjuistheid van het boek. Zodra het boek gezien wordt als heilig en "het woord van god" ontstaat er een groot probleem en elke nieuwsvolger herkent dit probleem gezien het geweld van de laatste tijd.

Niet belemmerd door bovenstaande vuistregels gelooft de gelovige het heilige boek en handelt ernaar. Een vers uit de koran welk onder andere als motivator wordt gezien voor het gebruik van geweld is Soera 2: 191-193:

  • En doodt hen, waar gij hen ook ontmoet en drijft hen uit, vanwaar zij u hebben uitgedreven; want vervolging is erger dan doden. En bevecht hen niet nabij de heilige Moskee, voordat zij u daarin bevechten. Maar indien zij u bevechten, bevecht hen dan - zo is de vergelding voor de ongelovigen.
  • Maar als zij ophouden, dan is Allah zeker Vergevensgezind, Genadevol.
  • En bestrijdt hen, totdat er geen vervolging meer is en de godsdienst alleen voor Allah wordt. Maar indien zij (met strijden) ophouden, dan is er geen vijandelijkheid meer toegestaan, behalve tegen de onrechtvaardigen.

In dit geval is er zeker sprake van "Practise what you preach" en kunnen we de koran aanwijzen als motivator van het geweld van de laatste tijd.

Gisteren stak een moslim in het Zuid-Franse Garde-Colombe in op een een moeder en haar drie dochters (8 - 14 jaar). Eén van de meisjes, 8 jaar oud, is levensgevaarlijk gewond. Hij zou dit hebben gedaan omdat de vrouwen te schaars gekleed waren.

"Practise what you preach". De koran staat inderdaad vol met kledingadviezen en uitleg waarom een vrouw overdressed moet zijn. Als dat reden geeft tot geweld tegen kinderen is de conclusie dat de koran een onjuist boek is verwerpelijk?

"Practise what you preach". De koran heeft veel adviezen voor het plegen van geweld en rechtvaardigt veel geweld. Deze koran is door God via de engel Djibriel aan Mohammed geopenbaard die alles opgeschreven heeft.

 "Practise what you preach". Deze Mohammed trouwde op 71-jarige leeftijd met de 9-jarige Aisha.

Ik denk dat dit wel genoeg zegt.

door Ivar Mol 26 okt, 2017

Alles wat samengesteld is heeft geen inherente maar een tijdelijke waarheid, een persoonlijke waarheid of geen waarheid en herbergt altijd meerdere waarheden. Alles wat vorm heeft en/of tastbaar is, is samengesteld.

Dit zijn 2 leerstellingen uit de boeddhistische Dharma die zeer wezenlijk zijn en weer refereren aan andere leerstellingen zoals "alles is tijdelijk van aard" en "alles heeft een oorzaak en een gevolg".

Voorbeeld 1

Stel ik loop door een veld en ik neem een bloem waar. Tot zover is dit een neutrale waarneming maar nu wordt een conditionering aangeraakt door mijn oog-bewustzijn (citta) waardoor er dualiteit ontstaat en ik de bloem mooi begin te vinden. Het gevolg is mijn wens naar de bloem toe te lopen om hem van dichtbij te kunnen zien. Echter, een andere conditionering wordt door mijn neus-bewustzijn aangeraakt waardoor een andere dualiteit ontstaat en ik de bloem vind stinken. Het gevolg nu is de wens van de bloem weg te lopen zodat ik de geur niet meer hoef waar te nemen.

De mens is samengesteld en in dit geval botsen 2 conditioneringen op basis van zintuiglijke waarneming met elkaar. Op basis daarvan kunnen 3 gevolgen optreden:

  1. ik loop naar de bloem toe, hier wint het oog-bewustzijn van het geur-bewustzijn. Ik geniet van de prachtige bloem en lijdt om de geur.
  2. ik ga weg van de bloem, hier wint het neus-bewustzijn van het oog-bewustzijn. Ik lijdt niet om de geur maar lijdt wel omdat ik de prachtige bloem niet van dichtbij kan zien.
  3. ik doe niets en blijf staan. Niet handelen is namelijk ook handelen met zijn eigen gevolg. In dit geval lijd ik omdat ik de bloem niet van dichtbij kan zien en ik lijd omdat ik de geur wel waarneem.

In alle gevallen wint de ene waarneming van de andere en daar is mijn persoonlijke waarheid aan gekoppeld, de ene waarheid wint het dus van de andere waarheid. Het kan zelfs zo zijn dat de schoonheid ik ervaar minder wordt omdat de stank zo groot is. De ene persoonlijke waarheid heeft dan een overschaduwde invloed op de andere persoonlijke waarheid.

Voorbeeld 2

ik ontmoet iemand waar ik verliefd op word, deze persoon is echter 35 jaar ouder en conditioneel vind ik dat niet correct. In dit geval botsen 2 andere conditioneringen met elkaar op basis van "lichaam". Mijn emotionele lichaam wilt naar die persoon toe en mijn cognitieve lichaam wilt van die persoon weg. Wederom zijn er qua handelen maar 3 mogelijkheden:

  1. - ik ga naar die persoon toe, hier wint mijn emotionele lichaam en lijdt ik cognitief omdat ik die persoon te oud vind, Schaamte of bezorgdheid voor de toekomst zullen bijvoorbeeld in mij kunnen opkomen.
  2. - ik ga van de persoon af, hier lijdt ik niet cognitief maar lijd ik wel emotioneel want ik ben niet bij de persoon waar ik liefde voor voel.
  3. - ik doe niets, ook hier zal ik lijden gaan ervaren.

Ook hier kan de ene persoonlijke waarheid de andere overschaduwen.

Lijden ontstaat daar waar geen inherente waarheid is. En alles wat samengesteld is heeft geen inherente waarheid maar een tijdelijke waarheid, een persoonlijke waarheid, geen waarheid en altijd meerdere waarheden. Hoe zit dat:

Tijdelijke waarheid

de bloem in het eerste verhaal is een bloem omdat wij hem zo taalkundig noemen. We hadden hem oom 'cavia' of thql' kunnen noemen maar dat hebben we niet gedaan. De bloem is voorgekomen uit een zaadje die daarna een kiempje werd en pas daarna een bloem.  Maar deze waarheid is slechts tijdelijk omdat hiervoor wij hem kiempje noemden en daarvoor zaadje.

Persoonlijke waarheid

dat ik de bloem mooi vind is een persoonlijk ding, een ander kan de bloem lelijk vinden maar wel fijn ruiken daar waar ik hem vind stinken. Een leeftijdsverschil van 35 jaar vind ik teveel maar iemand anders heeft daar geen probleem me. Maar die vind deze persoon een enorme oen terwijl ik er verliefd op ben. Dit zijn allemaal persoonlijke waarheden die per persoon verschillen. Ze worden gecreëerd door conditioneringen die samengesteld een dualiteit creëren in ons emotionele lichaam.

Geen waarheid

Een fantasie, leugen of verzonnen verhaal heeft geen waarheid in zich. Ook een onjuist inzicht heeft geen waarheid in zich, behalve de waarheid dat er geen waarheid in zit.

Meerdere waarheden

De bloem heeft een vruchtbeginsel, stamper, meeldraden en bladeren. de bloem kan samengesteld zijn uit meerdere kleuren en geuren. de bloem water, voedingstoffen, mineralen, vitaminen... Dat water was voorheen grondwater, regenwater, een wolk, condens, rivier of ijsschots. De voedingsstoffen waren voorheen ionen, compost, plantaardig of dierlijk materiaal. En dat allemaal maakt die bloem bloem zoals wij hem herkennen als bloem. De bloem bestaat uit meerdere kleuren, geuren, smaken en elk blad is anders samengesteld. De bloem herbergt een enorme hoeveelheid aan verschillende tijdelijke waarheden.

Het bewustzijn kan maar 1 citta (stukje van het bewustzijn) volgen. Toch zijn er meerdere citta's die continu en tegelijkertijd onze aandacht vragen, in het eerste geval zien en geur. Elke waarneming, elke ervaring, elke emotie, cognitie, gemoedstoestand, ratio, mentaal stukje heeft zijn eigen tijdelijke of persoonlijke waarheid die niet tegelijk hun verhaal kunnen doen. En elk van die waarheden zijn tijdelijke waarheden omdat ze op hun beurt ook weer samengesteld zijn uit onderdelen elk met zijn eigen tijdelijke waarheid die ook weer samengesteld is, etc...

Alles wat samengesteld is heeft geen inherente waarheid maar herbergt een heel kluster aan samengestelde waarheden. Dit geldt voor een bloem, voor een mens en alles wat vorm heeft.

Wanneer heeft iets dan wel een inherente waarheid, en wat is zo'n waarheid dan? Dit moet dus datgene zijn wat niet samengesteld is, en dat is nooit een ding maar een proces. En dat proces is tegelijk de inherente waarheid. Dat alles van tijdelijke aard is is ondeelbaar en tegelijk inherent waar zonder dat er een tijdelijke of persoonlijke waarheid aan gekoppeld kan zijn.

door Ivar Mol 26 okt, 2017

Tolerantie (c.q. compassie, naastenliefde) is een belangrijk begrip binnen het Boeddhisme welke enige uitleg nodig heeft om te kunnen begrijpen. Het begrip 'tolerantie' gaat namelijk altijd gepaard met 2 vragen:

  1. hoe tolerant kun je (inherent) zijn
  2. hoe tolerant dien je te zijn

Bij boeddhistische meditatievormen zoals Metta of Tonglen ga je de liefde welke je voelt voor je geliefden uitdragen naar diegene die je niet tot je geliefden of zelfs tot je vijanden rekent. Dit is doorgaans een confronterende les in voorwaardelijke versus onvoorwaardelijke liefde en laat ook diens begrenzingen in jou zien inclusief de vraag; hoe tolerant ben ik eigenlijk?

Tolerantie leeft bij de gratie van een klein ego. Hoe groter het ego hoe belangrijker jij jezelf en je eigen standpunten vindt des te intoleranter je bent. Het boeddhisme meent dat je zo tolerant mogelijk moet zijn, maar niet altijd tolerant dient te zijn.

Er zijn 2 situaties waarin je niet tolerant dient te zijn. De eerste is als iemand bewust inherent lijden creëert bij een ander. De tweede is als de ander zelf intolerant is; het is onjuist tolerantie op te brengen voor iemand die zelf (inherent) intolerant is, doch moet je zelf wel (inherent) tolerant daarvoor zijn.

Intolerantie heeft dus te maken met een te groot ego en vandaaruit onjuiste inzichten die aanzetten tot begeerte of aversie. De handelingen die hieruit voortkomen zijn altijd laakbaar en die verdienen geen tolerantie. Dit onjuiste inzicht creëert altijd inherent lijden en komt voort uit onjuist inzicht en dit kan een systeem of geloof zijn. Tolerantie hiervoor opbrengen is ruimte scheppen voor zowel het onjuiste inzicht als voor het inherente lijden welke hieruit voortkomt.

Zodra de tolerante tolerantie gaat opbrengen voor de intolerante krijgt de intolerantie ruim baan en moet de tolerantie inboeten.

Het lijkt zeer intolerant als de tolerante geen tolerantie opbrengt voor de intolerante, maar uit naam van de tolerantie (wat de tolerante inherent wel is) is dit het meest tolerante wat hij kan doen.

door Ivar Mol 26 okt, 2017

De Tibetaanse tantra als massagevorm wordt steeds meer aangeboden en zit duidelijk in de lift. Maar wat zijn nu precies de kenmerken van deze massagevorm en zijn hierin ook verschillende stromingen in te ontdekken?

De Tibetaanse massagevormen, waaronder de tantra-massage, zijn veel later ontstaan dan de Tibetaanse tantra die op zijn beurt voort is gekomen uit het Tibetaans boeddhisme. Een kenmerk van het (Tibetaans) boeddhisme is dat het uitgaat van:

  • - zelfloosheid (er is niet zoiets als een onafhankelijk, onveranderlijk zelf)
  • - de illusie dat er een onafhankelijk/onveranderlijk zelf is creëert lijden
  • - inzien dat dat er geen inherente 'zelf' is onthecht je van het lijden.
  • - als deze onwetendheid verdwijnt blijft Pañña/Prana over.

Het Tibetaans boeddhisme laat zich uitsplitsen in 2 didactische stromingen waarbij de eerste gestructureerd en ordelijk is met een duidelijk herkenbare grondslag en logica.

De andere groep berust zich op 'Wijsheid' wat de optelsom is van kennis (sutta mayã pañña) + ervaring (cinta mayã pañña) + intuïtie (bhavana mayã panña) waarbij elk van de 3 peilers even sterk ontwikkeld dienen te worden.

De eerste vorm is een logische "het pad leidt naar het doel" benadering terwijl de tweede de abstracte cirkelredenatie "het pad en doel zijn één én geen tegelijk" heeft. De ene didactische stroming is niet beter of sneller dan de andere maar het is afhankelijk van persoon's karakter welke stroming het beste bij diegene past.

Het is deze 2e didactische stroming die Tibetaanse tantra is gaan heten en binnen deze stroming draait alles om Prana. Wat is nu precies Prana?

Zoals gezegd berust de Tibetaanse tantra op Wijsheid, in het Sanskriet heet dit Prajñã en in het Pali Pañña. Deze Pañña komt voort uit kennis, ervaring en intuïtie en dit zijn de drie grote leermomenten voor ieder mens. Nu is elk mens als karakter sterk op 1 van deze drie, zo heb je rationeel/cognitieve mensen, mensen die leren uit ervaring en intuïtief ingestelde mensen. Het is dus belangrijk juist de 2 andere peilers, waar je  minder sterk in bent, in jezelf te gaan ontwikkelen om zo tot Prajñã/Pañña te komen. Dit proces is niets anders dan jouw spirituele proces van zelfinzicht.

Tibetaanse tantra-massage

Hoe weet je nu dat je vorderingen maakt, hoe weet je dat je in Pañña zit?

Dit is voelbaar en dit gevoel is de energie die Pañña voortbrengt en deze wordt Prana genoemd. Ervaar je Prana dan zit je in Pañña. Dit kunnen momentopnames zijn en dit kan een langdurige gewaarwording zijn. En hier komt de  tantriki in beeld.

Een tantriki (man) of tantrika (vrouw) is in staat om middels, op de persoon passende, technieken toe te passen om diegene in Prana te krijgen. De gekozen techniek kan van alles zijn; van mindfulness tot voedingtips, van yoga tot massage. Ongeacht de gekozen techniek zijn hier dus 2 zaken van belang:

  • het is op dit moment op deze persoon van toepassing
  • het gaat altijd om Prana om zo tot Pañña te komen

Bij de Tibetaanse tantramassage is dit niet anders, ongeacht welke stroming je gebruikt.

De Tantriki kan nu 2 routes kiezen. De eerste is de meest voorkomende; de persoon overladen met Prana zodat deze persoon in een kort tijdsbestek een gelukzalig gevoel ervaart. Dit is mogelijk doordat middels yoga of massage Prana relatief makkelijk is op te zetten. Dit heeft dan niet zoveel met Pañña te maken omdat het lichaam deze energie niet zelf aanmaakt maar dit extern door de tantriki gedaan wordt. Het fijne gelukszalige gevoel wordt tijdens de sessie ervaren en kan enige dagen aanhouden. Dan zakt de Prana energie weer in en we zijn weer terug bij af.

De andere route is het creëren van zelfinzicht, ofwel het hierboven beschevene aanbieden. Je daagt als het ware de klant uit om zelf Prana aan te maken en je laat zien waar en waarom dit niet lukt. Dit zelfinzicht is de poort naar loslaten van onwetendheid waarbij Pañña overblijft en Prana als vanzelf verschijnt.

De Tibetaanse tantra-massage komt voort uit het Tibetaans boeddhisme en de gehele boeddhistische filosofie is doorweven met wat we doen bij een Tibetaanse massage. Het is niet louter techniek om snel tot Prana te komen. Dit zou hetzelfde zijn als vegetarisch worden en alleen nog maar op wortels knagen, niet beseffend dat de vegetarische keuken zoveel meer te bieden heeft.

De tantriki van dienst is zich daarvan bewust en leeft en beleeft deze filosofie om tot eigen Pañña te komen en meer en meer in Prana te geraken. Dat elke dag en continu beleven en ervaren, dat is de ware Tibetaanse Tantra.

Meer posts
Share by: